W sercu Gliwic, zaledwie kilka minut spacerem od głównego dworca, stoi przeszklony budynek, w którym panuje wieczne lato. Palmiarnia Miejska to trzecia co do wielkości tego typu placówka w Polsce, a jej historia sięga końca XIX wieku. Na powierzchni ponad 2000 metrów kwadratowych rośnie tu ponad 6 tysięcy roślin i żyje kilkadziesiąt gatunków zwierząt – od gigantycznych arapaim po mrówki uprawiające własne grzyby.
- ponad 600 gatunków roślin
- unikalne zwierzęta w terrariach
- tematyczne pawilony z klimatem
- ogromne akwaria z egzotycznymi rybami
- historia sięgająca XIX wieku
Historia palmiarni – od szklarni do tropikalnego ogrodu
Pierwsze szklarnie stanęły w tym miejscu już w 1880 roku, kiedy w całej Europie szalał trend na egzotyczne rośliny. Właściwa palmiarnia powstała w 1924 roku i szybko stała się jedną z ulubionych atrakcji mieszkańców – w 1926 roku odwiedziło ją około 8 tysięcy osób, a dekadę później liczba ta wzrosła do 30 tysięcy rocznie.
Dla przemysłowych Gliwic, otoczonych kopalniami i hutami, palmiarnia wraz z otaczającym ją parkiem stanowiła prawdziwe „zielone płuca” miasta. Niestety, w styczniu 1945 roku obiekty zostały niemal całkowicie zniszczone – powybijane szyby i niesprawna kotłownia sprawiły, że w mrozie zginęła prawie cała kolekcja roślin. Odbudowa trwała dwa lata. W październiku 1947 roku palmiarnia ponownie otworzyła drzwi dla zwiedzających, mając wówczas 1400 metrów kwadratowych powierzchni i około 600 gatunków roślin.
Najstarsze okazy roślin w gliwickiej palmiarni mają ponad 150 lat – przetrwały zniszczenia wojenne lub zostały sprowadzone tuż po wojnie.
Co zobaczysz w palmiarni – od pustyni po Amazonkę
Palmiarnia podzielona jest na pięć pawilonów tematycznych. W czterech pierwszych dominują rośliny z różnych zakątków świata, ułożone według stref klimatycznych. Można tu zobaczyć wysokie palmy, masywne kaktusy, drzewa kakaowca, a także rośliny przyprawowe – pieprz, cynamon czy kardamon. Spory fragment zajmują rośliny cytrusowe.
Oprócz flory, w pawilonach roślinnych żyją też zwierzęta. W terrariach czekają gady, w akwariach pływają żółwie i płaszczki, a w klatkach śpiewają egzotyczne papugi i kanarki. Szczególną atrakcją są liśćce – owady, które wyglądają jak liście i potrafią godzinami tkwić bez ruchu. Można też obserwować kolonię mrówek listkowców, które noszą kawałki liści maliny i trzmieliny, by hodować na nich grzyby stanowiące ich pokarm.
Dział akwarystyczny – podwodny świat na wyciągnięcie ręki
Piąty pawilon, oddany do użytku w 2012 roku, to raj dla miłośników akwarystyki. Cztery wielkie zbiorniki o łącznej pojemności 100 tysięcy litrów przedstawiają różne środowiska słodkowodne z całego świata.
Największy zbiornik, zawierający 60 tysięcy litrów wody, prezentuje dorzecze Amazonki. Pływają w nim egzotyczne arapaimy – jedne z największych ryb słodkowodnych na świecie – a także płaszczki słodkowodne, roślinożerne piranie pacu i sumy czerwonopłetwe. Drugi zbiornik pokazuje ryby z rzek południowo-wschodniej Azji, trzeci odtwarza warunki panujące w afrykańskim jeziorze Tanganika, a czwarty prezentuje rodzime gatunki – pstrągi, miętusy, okonie i karasie.
Płaszczki słodkowodne w akwarium amazońskim to jeden z najchętniej fotografowanych elementów palmiarni – ich spokojny ruch hipnotyzuje zarówno dzieci, jak i dorosłych.
Dla kogo jest palmiarnia w Gliwicach?
To miejsce sprawdzi się praktycznie dla każdego. Rodziny z dziećmi docenią możliwość zobaczenia egzotycznych zwierząt i roślin bez konieczności wycieczki do zoo w dużym mieście. Dzieci uwielbiają zwłaszcza obserwowanie mrówek przy pracy i szukanie zamaskowanych liśćców.
Miłośnicy botaniki znajdą tu sporo ciekawostek – rośliny są dobrze opisane, a różnorodność gatunków robi wrażenie. Akwaryści będą zachwyceni profesjonalnie urządzonymi zbiornikami. Palmiarnia to też dobry pomysł na spokojny spacer w deszczowy dzień – wewnątrz zawsze jest ciepło i wilgotno, niezależnie od pogody za oknem.
Obiekt jest dostępny dla osób poruszających się na wózkach – jest podjazd. Można wejść z wózkiem dziecięcym, choć ścieżki są dość wąskie, więc warto rozważyć zostawienie go w szatni.
Ile czasu zarezerwować na zwiedzanie
Standardowe zwiedzanie zajmuje około 1,5 godziny. Jeśli ktoś interesuje się szczegółami i chce spokojnie poobserwować zwierzęta, warto zaplanować dwie godziny. Z małymi dziećmi, które lubią się zatrzymywać przy każdym akwarium, można spędzić tu nawet dłużej.
Warto pamiętać, że wewnątrz panuje tropikalny klimat – wysoka wilgotność i temperatura. Latem może być duszno, więc lepiej ubrać się lekko. Zimą to świetny sposób na rozgrzewkę po spacerze po zimnym parku.
Informacje praktyczne – ceny, godziny otwarcia, dojazd
Godziny otwarcia:
- Poniedziałek – nieczynne
- Wtorek–piątek: 9:00–18:00
- Sobota–niedziela: 10:00–18:00
Palmiarnia jest otwarta przez cały rok, co czyni ją doskonałą atrakcją na każdą porę roku.
Ceny biletów: Aktualne ceny warto sprawdzić na stronie Miejskiego Zarządu Usług Komunalnych w Gliwicach (mzuk.gliwice.pl). Posiadacze Gliwickiej Karty Mieszkańca otrzymują zniżki zgodnie z cennikiem. Wejście nie jest drogie – to jedna z tych miejskich atrakcji, gdzie stosunek jakości do ceny wypada naprawdę korzystnie.
Lokalizacja i dojazd: Palmiarnia znajduje się przy ulicy Fredry 6, na terenie Parku im. Fryderyka Chopina, między rzeką Kłodnicą a Kanałem Kłodnickim. Od dworca głównego w Gliwicach to około 10 minut spacerem – wygodna opcja dla przyjezdnych.
Parking: Goście indywidualni mogą korzystać z parkingów przy ulicy Sienkiewicza oraz Dubois. W weekendy postój jest darmowy. W dni robocze za dwie godziny parkowania zapłaci się około 10 złotych. Dla wycieczek autokarowych dostępny jest dedykowany parking.
W szatni można bezpłatnie zostawić kurtki i niepotrzebne rzeczy. Rezerwacje dla grup można dokonać pod numerem telefonu 32 231-32-39, a sprawy ogólne załatwia biuro pod numerem 32 335 04 37.
Palmiarnia to dobry punkt wyjścia do dalszego zwiedzania Gliwic – w okolicy znajduje się Park Chopina, idealny na spacer, a nieco dalej Radiostacja Gliwicka z drewnianym masztem wysokim na 111 metrów, zbudowanym bez użycia ani jednego stalowego gwoździa.