Park Miejski im. Franciszka Kachla to rozległy teren zielony w samym sercu Bytomia, który rozciąga się na 43 hektarach między ulicami Wrocławską, Tarnogórską i Olimpijską. Powstał około 1840 roku na terenach dawnych wyrobisk górniczych, co czyni go jednym z najstarszych parków w Polsce. Dziś to miejsce, gdzie bytomianie uciekają od miejskiego zgiełku, spacerują wśród starodrzewu liczącego ponad 130 lat i odpoczywają nad stawami.
- stare drzewa i rzadkie gatunki
- malownicze stawy do spacerów
- historia sięgająca XIX wieku
- Góra Miłości z pięknymi widokami
- idealne miejsce na piknik i relaks
Historia parku – od pruskiego Stadtparku do patrona harcerza
Początki tego miejsca sięgają czasów Królestwa Prus. Teren podarował mieszkańcom Bytomia Hubert von Tiele-Winckler, który przeznaczył go na cele rekreacyjne. Już wtedy obszar miał częściowo charakter parkowy z aleją drzew i traktami spacerowymi. Wkrótce powiększono go o nieużytki po dawnej kopalni galmanu „Teresa”.
Przez długie lata park nosił nazwę Stadtpark, czyli po prostu „park miejski”. Po II wojnie światowej, w czasach PRL-u, patronem został komunista Karol Świerczewski. Dopiero po 1989 roku park otrzymał imię Franciszka Kachla – przedwojennego bytomskiego harcerza i powstańca śląskiego, polskiego patrioty działającego w niemieckim wówczas Bytomiu. W 1992 roku wpisano go do rejestru zabytków województwa katowickiego.
W okresie międzywojennym Park Miejski w Bytomiu uznawany był za najpiękniejszy na całym Śląsku, ustępując jedynie parkowi Szczytnickim we Wrocławiu.
Co zobaczyć w parku – stawy, drzewostan i Góra Miłości
Park podzielony jest ulicą Chrzanowskiego na dwie części. Część wschodnia to reprezentacyjna strefa z zabytkowym układem przestrzennym, który zachował się od XIX wieku. Część zachodnia pełni funkcje rekreacyjne.
Centralną osią parku jest Promenada, którą spaceruje się między alejkami w układzie promienistym. W parku znajdują się trzy stawy, z których dwa – Północny i Południowy – połączone są groblą. Staw Północny ma powierzchnię 1 hektara i głębokość do 3 metrów. Dawniej po stawach pływały gondole, a przy zachodniej stronie stawu funkcjonowała do lat 60. XX wieku przystań kajakowa.
Drzewostan to prawdziwa perełka tego miejsca. Mimo upływu ponad 160 lat od założenia parku, drzewa i krzewy nadal rosną wzdłuż tych samych alejek co w XIX wieku. Wiek wielu drzew przekracza 130 lat. Można tu spotkać rzadkie gatunki: klon Ginnala, miłorząb dwuklapowy, tulipanowiec amerykański, wierzba mandżurska czy buk pospolity w różnych odmianach. Za wzbogacenie drzewostanu o liczne kasztanowce należy podziękować Parkdirektorowi Koehlerowi, który przybył do Bytomia z Budapesztu na początku XX wieku.
Wśród atrakcji parku znajduje się też Góra Miłości – niewielkie wzniesienie, które po rewitalizacji zyskało nowe oblicze i stało się ulubionym miejscem spacerowiczów. Na północ od Stawu Południowego można znaleźć placyk z rzeźbami muz.
Dawne zoo i fontanna – ciekawostki z przeszłości
Nie każdy wie, że w parku do lat 60. XX wieku funkcjonował miniaturowy ogród zoologiczny. Ufundował go Ignatz Hakubę, a powstał w miejscu, gdzie wcześniej stała kawiarenka „Pod misiami”. Zoo utworzył zarządca parku we współpracy z architektem.
Spacerując Promenadą i mijając podświetloną fontannę, spacerowicze dochodzili do stawu, po którym można było pływać gondolami – tak wyglądał bytomski park w czasach swojej największej świetności.
Przy zachodniej stronie stawu Południowego, na krótszym boku za alejką, stała niewielka kapliczka wkomponowana w małą górkę. Mieszkańcy nazywali ją „Kakauberg”. To element historii parku, o którym dziś mało kto pamięta.
Rewitalizacja i współczesne oblicze parku
Park Miejski przeszedł w ostatnich latach gruntowną rewitalizację. Wyremontowano oba główne stawy – Północny i Południowy. W ramach projektu „Odnowa zieleni w parkach miejskich”, na który przeznaczono prawie 15,5 miliona złotych, odnowiono alejki, posadzono nowe drzewa i krzewy oraz ustawiono nowe ławki i elementy małej architektury.
W części wschodniej wykonano 4,5 hektara nowych trawników, nasadzono 700 metrów grabowego żywopłotu i przeprowadzono pielęgnację starych drzew. Swoje oblicze zmienił też różnany zakątek sąsiadujący z kortami tenisowymi.
Przy stawie północnym przeprowadzono kompleksowe prace naprawcze – usunięto zalegający namuł wraz z odpadami, naprawiono i wzmocniono dno stawu, zlikwidowano stare odpływy kanalizacyjne, ukształtowano nowe brzegi wraz z wyspami i uzupełniono roślinność wodną. Projekt uzupełnia nowa infrastruktura z tarasami widokowymi i alejkami.
Sport i rekreacja – co można robić w parku
Park oferuje sporo możliwości aktywnego spędzania czasu. Znajdują się tu korty tenisowe, boisko do koszykówki, ścieżki rowerowe oraz centrum sportowe z basenem. Jest też restauracja, więc można połączyć spacer z posiłkiem.
Układ alejek w układzie promienistym sprawia, że park świetnie nadaje się do spacerów i joggingu. Wolne przestrzenie między skupinami drzew i krzewów tworzą naturalne miejsca do odpoczynku i pikników. To doskonałe miejsce dla rodzin z dziećmi, które znajdą tu dużo przestrzeni do zabawy i bezpieczne ścieżki.
Dla kogo jest ten park
Park Miejski im. Franciszka Kachla to miejsce dla każdego. Rodziny z dziećmi docenią bezpieczne alejki, place zabaw i przestrzeń do swobodnej zabawy. Miłośnicy przyrody znajdą tu ciekawe okazy drzew, niektóre mają ponad sto lat. Osoby szukające spokoju mogą usiąść nad stawem i odpocząć od miejskiego zgiełku.
Dla entuzjastów historii to szansa, by zobaczyć jeden z najstarszych parków w Polsce, który zachował swój XIX-wieczny układ przestrzenny. Aktywni sportowcy skorzystają z kortów, boisk i ścieżek rowerowych. Park łączy nowoczesne rozwiązania z aspektami zabytkowymi, co czyni go interesującym zarówno dla młodszych, jak i starszych odwiedzających.
Praktyczne informacje – dojazd, godziny otwarcia, ceny
Park znajduje się w centrum Bytomia, między ulicami Wrocławską, Tarnogórską, Olimpijską i Łużycką. Dojazd tramwajem jest bardzo wygodny – wzdłuż ulic Wrocławskiej i Tarnogórskiej kursują tramwaje z Placu Sikorskiego, Stroszka, a także z Chorzowa i Katowic. To doskonałe połączenie komunikacyjne sprawia, że można tu dotrzeć nie tylko z Bytomia, ale też z całej aglomeracji śląskiej.
Park jest otwarty cały rok i wstęp jest bezpłatny. Można tu przyjść o każdej porze dnia, choć najpiękniej jest wiosną, gdy kwitną drzewa, i latem, gdy nad stawami panuje przyjemny chłód. Jesienią park zachwyca kolorami liści stuletnieh drzew.
Na spacer warto zarezerwować sobie przynajmniej godzinę, choć przy 43 hektarach powierzchni można spędzić tu spokojnie pół dnia. Warto zabrać koc na piknik i coś do picia, choć w parku działa restauracja. Dla osób planujących aktywności sportowe dostępne są korty tenisowe i boiska – warto wcześniej sprawdzić dostępność.
Park jest sukcesywnie rewitalizowany, więc z roku na rok wygląda coraz lepiej. Choć nie odzyskał jeszcze swojej międzywojennej świetności, pozostaje jedną z wizytówek śródmieścia Bytomia i miejscem, które chętnie odwiedzają mieszkańcy całego regionu.